About Institute


کوردستان از کهن‌ترین، مهم‌ترین و تأثیرگذارترین حوزه‌های فرهنگی ایران‌زمین است. شناخت ویژگی‌ها و بازنمودن ناگفته‌های این حوزه فرهنگی نه‌تنها به شناخت ارزش‌های تاریخی و فرهنگی ایران کمک می‌کند بلکه راهگشای فهم بهتر بخشی از تمدن بشری است. یکی از مشکلات و مسائلی که در طرح مسائل مربوط به مناطق کُردشنین وجود دارد، کمبود مطالعات علمی انجام‌شده در این زمینه است. علاوه بر این، تلقی عمده در بررسی اجتماع کُردی به مثابه یک سوژه سیاسی موجب شده است تا از دیگر جنبه‌های متعدد، متنوع و بکر و ناشناخته جوامع کُردی به ویژه در ابعاد فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی آن غفلت شود.

زبان‌های کردی و فارسی از لحاظ ساختاری و نحو دارای شباهت‌های زیادی هستند؛ همچنین می‌توان مضامین مشترک، بن‌مایه‌های غالب و قرابت‌های زبان‌شناختی و ادبی در حوزه فرهنگی میان این دو زبان مشاهده کرد. تأثیر و تأثر آثار ارزشمند ادبیات کردی با ادبیات ملل به ویژه با زبان و ادبیات فارسی امری مشهود و غیرقابل‌انکار است و در تقویت مخرج مشترک فرهنگی و ادبی بسیار اثرگذار است. ناگفته پیدا است که در خلال چند دهه‌ی اخیر تغییر و تحولات اجتماعی متعدد و ژرفی در ساختار اجتماعی و فرهنگی مناطق کُردنشین به وقوع پیوسته است که بررسی فرایندها، پویایی‌ها و پیامدهای محلی، منطقه‌ای و ملی آن از اهمیت و ضرورت قابل‌توجهی برخوردار است. متأسفانه، نظریه‌پردازی، روش‌شناسی و به‌کارگیری رویکردها و رهیافت‌های فرهنگی، مخصوصاً انسان‌شناسی فرهنگی در حوزه مطالعات کوردستان شناسی در همه ابعاد آن تا حد زیادی غریب، ناآشنا و حاشیه‌ای بوده است بر پایه‌ی همین ضرورت مرکز پژوهش‌های کوردستان شناسی از سال ۱۳۷۹ با موافقت اصولی معاونت پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فن‌آوری با گروه پژوهشی »زبان‌شناسی و ادبیات کُردی» تأسیس و فعالیت‌های خود را رسماً آغاز نمود.

در راستای توسعه‌ی فعالیت‌های پژوهشکده، با ایجاد دو گروه پژوهشی، «مطالعات تاریخ و فرهنگ کوردستان» و «مطالعات راهبردی و توسعه کوردستان« و با موافقت معاونت پژوهشی وزارت متبوع، این مرکز در بهمن سال ۱۳۹۴ به پژوهشکده کوردستان شناسی ارتقا یافته است. لازم به ذکر است، مجله پژوهشنامه ادب کردی در این پژوهشکده از پاییز ۱۳۹۴ راه‌اندازی شده است. این مرکز در ایجاد رشته‌ی تازه تأسیس زبان و ادبیات کردی در مقطع کارشناسی در دانشگاه کوردستان نقش مؤثر و محوری را در تدوین سرفصل‌ها و برگزاری جلسات تخصصی در این خصوص ایفا کرده است.

ضرورت تشکیل متناسب با نیاز کشور، منطقه و جهان

  • لزوم گفتمان سازی علمی تنوع قومی و فرهنگی: به‌عنوان مجرای تقویت همبستگی ملی
  • سیاست کلان ملی: تأکید بر دیپلماسی علمی و فرهنگی
  • ضرورت صادرات فرهنگی و الگوسازی برای کردهای منطقه (به دلیل قرابت تاریخی با فرهنگ ایرانی-اسلامی)
  • لحاظ نمودن جغرافیای سیاسی و فرهنگی مناطق کردنشین
  • شناسایی مضامین مشترک در فرهنگ و ادب کردی و ایرانی اسلامی
  • توسعه‌نیافتگی استان کوردستان و ضعف مزمن دستگاه‌های اداری
  • شناسایی عالمانه ظرفیت‌های فرهنگی و اجتماعی و تدوین راهبردهای عملیاتی به‌عنوان مجرای اصلی جبران عقب‌ماندگی‌های استان کوردستان

موضوع فعالیت

  • شناخت ویژگی‌ها و بازنمودن ناگفته‌های فرهنگی کوردستان به مثابه یکی از حوزه‌های فرهنگی اثرگذار ایران و بررسی درآمیختگی جنبه‌های مختلف فرهنگی منطقه با فرهنگ غنی ایران
  • واسازی نگاه مسلط به اجتماعات کُردنشین به مثابه یک سوژه سیاسی و توجه به جنبه‌های متنوع، بکر و ناشناخته اجتماع کردی در ابعاد فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی
  • طرح و تبیین مباحث نظری و پژوهشی اصیل در حوزه فرهنگ‌های بومی و اصیل ایرانی
  • شناسایی بنیان‌های فرهنگی توسعه
  • انجام پژوهش‌های اصیل تطبیقی در حوزه زبان و ادب کردی و سایر زبان‌ها
  • فولکلورشناسی
  • مشارکت در روند رو به رشد نظریه‌پردازی‌ها حول اقتصاد بومی و تعمیق مؤلفه‌های آن از جمله عدالت و پیشرفت
  • مطالعه و پژوهش در حوزه بررسی‌های راهبردی در ابعاد اقتصادی، اجتماعی، مدیریتی و اجرایی مناطق کردنشین